Καρδιαγγειακά Νοσήματα και Διατροφή

Είναι ένα σύνολο νοσημάτων της καρδιάς και των αγγείων. Η Στεφανιαία Νόσος αποτελεί την κυριότερη αιτία θανάτου από καρδιαγγειακές παθήσεις. Πολλοί παράγοντες όπως διατροφικοί, γενετικοί και άλλοι αυξάνουν τα επίπεδα χοληστερόλης στον ορό και σχηματίζονται οι αρτηριοσκληρωτικές πλάκες.

Η κυριότερη αιτία εμφάνισης της Στεφανιαίας Νόσου είναι ή αθηροσκλήρωση, η οποία ξεκινάει από την παιδική ηλικία και εξελίσσεται με την πάροδο των χρόνων. Η αθηροσκλήρωση στις στεφανιαίες αρτηρίες μπορεί να προκαλέσει έμφραγμα του μυοκαρδίου (ΜΙ) και στηθάγχη, στις εγκεφαλικές αρτηρίες εγκεφαλικό επεισόδιο και στις περιφερικές αρτηρίες διαλείπουσα χωλότητα και γάγγραινα.

Μεγάλος αριθμός επιδημιολογικών και κλινικών μελετών έχουν αποδείξει ότι η ελάττωση των αυξημένων επιπέδων χοληστερόλης στο αίμα μειώνει τον κίνδυνο των καρδιαγγειακών προσβολών (εμφραγμάτων) και των παθήσεων των στεφανιαίων αγγείων της καρδιάς. Ο ρυθμός αύξησης της αθηροσκλήρωσης έχει άμεση σχέση με τα αυξημένα επίπεδα της χαμηλής πυκνότητας λιποπρωτείνες (LDL) που είναι γνωστή και σαν «κακή χοληστερόλη». Ενώ αντίθετα έχει φανεί ότι η αύξηση της υψηλής  πυκνότητας λιποπρωτείνες (HDL) δρα προστατευτικά στα αγγεία και έχει ονομαστεί ως «καλή χοληστερόλη». Η εξωγενής προέλευση με την κακή διατροφή μας, που καθημερινά πρέπει να παίρνουμε 250-300mg την ημέρα και να διατηρείται χαμηλά στο αίμα μας, κάτω από 200mg/dl για το γενικό πληθυσμό. Η ενδογενής προέλευση της γίνεται στο συκώτι και στο λεπτό έντερο. Τα τριγλυκερίδια παράγονται και στο λιπώδη ιστό. 

Παράγοντες Κινδύνου για την εμφάνιση Καρδιαγγειακής Νόσου

Μη τροποποιήσιμοι Τροποποιήσιμοι
Αύξηση της ηλικίας (άνδρες >45 ετών , γυναίκες >55 ετών)

Φύλο (αρσενικό)

Κληρονομικότητα (θετικό οικογενειακό ιστορικό)

Εθνικότητα (πχ. Νότια Ασία, Ινδία κλπ.)

Αυξημένο σωματικό βάρος – κεντρική παχυσαρκία

Δυσλιπιδαιμίες

Υπέρταση

Σακχαρώδης Διαβήτης τύπου 2

 

Συνοπτική παρουσία των στόχων για LDL χοληστερόλη

Κατηγορία Στόχος LDL Παρέμβαση αν δεν ικανοποιείται ο στόχος
Άτομα με στεφανιαία νόσο <100mg/dl Αλλαγή των συνηθειών του τρόπου ζωής Άμεση έναρξη φαρμακευτικής αγωγής
Άτομα με 2 οι περισσότερου παράγοντες κινδύνου <130mg/dl Αλλαγή των συνηθειών του τρόπου ζωής Επί επιμονής (>6 εβδομάδες) έναρξη φαρμακευτικής αγωγής
Άτομα με έναν η κανένα παράγοντα κινδύνου <160mg/dl Αλλαγή των συνηθειών του τρόπου ζωής Επί επιμονής ή σε τιμές LDL χοληστερόλη >190mg/dl έναρξη φαρμακευτικής αγωγής

 

Ψηλά επίπεδα ομοκυστείνης στο αίμα: Η ομοκυστείνη είναι ένα αμινοξύ που παράγεται κατά τον μεταβολισμό της μεθειονίνης και αυξημένα επίπεδα της στο αίμα μπορεί να είναι τοξικά για το ενδοθήλιο των αγγείων. Για τον μεταβολισμό της ομοκυστείνης καλό είναι να καταναλώνονται τροφές όπως : πράσινα φυλλώδη λαχανικά, εμπλουτισμένα δημητριακά, όσπρια, μπανάνα, κοτόπουλο, ψάρι, τόνος κλπ. Να μειωθεί η κατανάλωση καφεΐνης (πχ. ανψυκτικά, καφές) και του καπνίσματος.

Διατροφή: Η λανθασμένη διατροφή με αυξημένη κατανάλωση ζωικού/κορεσμένου λίπους και διατροφικής χοληστερόλης, επεξεργασμένης ζάχαρης, η αυξημένη κατανάλωση αλατιού και αλατισμένων τροφών καθώς και η διατροφή χαμηλή σε φυτικές ίνες και αντιοξειδωτικά είναι πολύ σημαντικοί παράγοντες κινδύνου.

Άσκηση: Η καθημερινή σωματική άσκηση (ή έστω 5 ημέρες/εβδομάδα) μέτριας ή μεγαλύτερης έντασης για 30 λεπτά (Αμερικάνικη Καρδιολογική Εταιρία) βοηθάει στην καλύτερη λειτουργία της καρδιάς, στην καλύτερη ρύθμιση της γλυκόζης και των λιπιδίων στο αίμα και βοηθάει στην αύξηση της HDL χοληστερόλης.

Συστάσεις για αλλαγή του τρόπου ζωής:

  • Εβδομαδιαία κατανάλωση 1-2 φορές ψαριών
  • Εβδομαδιαία κατανάλωση 3-4 φορές λαχανικών-οσπρίων
  • Εβδομαδιαία κατανάλωση λευκού κρέατος και μηνιαία κατανάλωση κόκκινου κρέατος
  • Καθημερινή κατανάλωση δημητριακών ολικής άλεσης, φρούτων και ελαιόλαδου.

Συστάσεις Αμερικάνικης Καρδιολογικής Εταιρίας:

  • Λίπος 20-35% της ενέργειας
  • Κορεσμένα λιπαρά 20% της ενέργειας
  • Μονοακόρεστα λιπαρά 20% της ενέργειας
  • Πολυακόρεστα λιπαρά μέχρι 10% της ενέργειας
  • Υδατάνθρακες 50-60% της ενέργειας
  • Πρωτεΐνες 15% της ενέργειας
  • Ολική χοληστερόλη των τροφών <200mg
  • 2g φυτικών στερολών και στανολών
  • 10-25g διαλυτών φυτικών ινών
  • Ω3 λιπαρά οξέα
  • Μέτρια κατανάλωση αλκοόλ (2 ποτήρια κρασιού/ημέρα στους άνδρες, 1 ποτηριού κρασιού/ημέρα στις γυναίκες)
  • Μείωση σωματικού βάρους
  • Διακοπή καπνίσματος
  • Αποφυγή αγχώδους τρόπου ζωής

Τρόποι με τους οποίους μπορεί να γίνει μείωση του λίπους

  • Αποφυγή τηγανιτών τροφίμων. Να προτιμούνται άλλοι τρόποι μαγειρέματος όπως: σχάρα, φούρνο, στον ατμό, βραστά.
  • Να αφαιρείται το ορατό λίπος από τα κρέατα πχ. το δέρμα του κοτόπουλου.
  • Να προτιμούνται άπαχα κρέατα όπως το κοτόπουλο, το κουνέλι, η γαλοπούλα, το άπαχο χοιρινό, κιμάς από κοτόπουλο.
  • Να προτιμούνται τα μεγάλα ψάρια και καλύτερα να αποφεύγεται η συχνή κατανάλωση μερικών θαλασσινών όπως μικρέ γαρίδες, αστακός κλπ.
  • Να αποφεύγονται τα αλλαντικά, τα επεξεργασμένα τρόφιμα και τα κονσερβοποιημένα τρόφιμα τα οποία έχουν μεγάλη περιεκτικότητα σε λίπος, αλάτι και συντηρητικά.
  • Να χρησιμοποιείται ελαιόλαδο το οποίο περιέχει την αντιοξειδωτική βιταμίνη Ε
  • Μικρή κατανάλωση ξηρών καρπών δρα προστατευτικά (3-4/ημέρα) πχ. αμύγδαλα ή καρύδια (ανάλατα και άψητα)
  • Να προτιμάται μαργαρίνη με χαμηλά λιπαρά και υψηλή περιεκτικότητα σε πολυακόρεστα, αντί για άλλες μαργαρίνες με υδρογονωμένα λίπη τα οποία αυξάνουν την LDL
  • Να χρησιμοποιούνται άπαχα γαλακτοκομικά προϊόντα
  • Να αποφεύγεται η κατανάλωση σε γλυκά, σάλτσες, κρέμες κλπ.

LEAVE A REPLY