Ρόδι : Ένας πολύτιμος σύμμαχος υγείας

Το ρόδι είναι εποχιακό φρούτο που βρίσκεται σε αφθονία στις περισσότερες περιοχές της Ελλάδας. Η διατροφική του αξία είναι μεγάλη καθώς περιέχει πολύτιμες βιταμίνες και αντιοξειδωτικές ουσίες με ευεργετική επίδραση στον ανθρώπινο οργανισμό.

Στις παραδόσεις πολλών λαών το ρόδι κατέχει σημαντικό ρόλο καθώς θεωρείται σύμβολο της καλής τύχης, της ευεξίας και της γονιμότητας.ο ρόδι είναι εποχιακό φρούτο που βρίσκεται σε αφθονία στις περισσότερες περιοχές της Ελλάδας. Η διατροφική του αξία είναι μεγάλη καθώς περιέχει πολύτιμες βιταμίνες και αντιοξειδωτικές ουσίες με ευεργετική επίδραση στον ανθρώπινο οργανισμό.

Ας γνωρίσουμε καλύτερα αυτό το δώρο της φύσης και τα οφέλη που παρέχει στην υγεία.

Η ροδιά είναι φυτό του γένους πουνική (Punica) της οικογένειας πουνικίδες (Punicaceae). Ανήκει στην τάξη μυρτώδη (Myrtales). Το γένος πουνική περιλαμβάνει δύο είδη, με σημαντικότερη την Πουνική τη ροιά ή Ροιά η κοινή (Punica granatum). Αυτή είναι γνωστή με τα κοινά ονόματα ροδιά, ροϊδιά, ρογδιά και ρωβιά (στην Κύπρο). (1)

Η καταγωγή της προέρχεται από την Περσία. Από εκεί διαδόθηκε ανατολικά προς την Ινδία και την άπω Ανατολή και δυτικά σε όλες τις μεσογειακές χώρες και έγινε ιδιαίτερα δημοφιλής στην Ισπανία.

Η Γρανάδα της Ισπανίας, πήρε το όνομά της από τα υψηλής ποιότητας ρόδια που παράγονταν εκεί. Είναι πολύ διαδεδομένη η καλλιέργειά της ροδιάς σε χώρες όπως η Ινδία, το Ιράκ και το Ιράν. Στην Ελλάδα καλλιεργείται κυρίως στα νησιά του Βορείου Αιγαίου (Χίος, Λέσβος, Σάμος), στα Δωδεκάνησα, στην Κρήτη, στην Αργολίδα, στη Μαγνησία, και την Εύβοια. (2)

Η κατανάλωση του ροδιού σε οποιαδήποτε μορφή (σπόρια ή χυμός) έχει πολλαπλά οφέλη για την ανθρώπινη υγεία. Ειδικότερα, ο χυμός του ροδιού είναι πλούσιος σε αντιοξειδωτικά συστατικά όπως οι πολυφαινόλες και τα φλαβονοειδή.

Κλινικές και εργαστηριακές μελέτες που έχουν κατά περιόδους δημοσιευτεί στην επιστημονική βιβλιογραφία δείχνουν πως ο χυμός του ροδιού διαθέτει αντιοξειδωτικές, αντινεοπλασματικές, αντιαθηρογόνες, αντιϋπερτασικές και αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες. (3)

Η σύγχρονη έρευνα εστιάζεται σε συστατικά του ροδιού όπως τα παράγωγα του ελλαγικού οξέως, το πουνικικό οξύ, τα φλαβονοειδή και οι ανθοκυανίνες. (4) Ειδικότερα, το ελλαγικό οξύ διαθέτει ισχυρές αντικαρκινικές και αντιοξειδωτικές ιδιότητες. (5,6)

Ας δούμε αναλυτικότερα τις ιδιότητες του ροδιού :

Αντιοξειδωτική δράση

In vitro μελέτες δείχνουν πως ο χυμός και τα σπόρια του ροδιού διαθέτουν ουσίες με 2-3 φορές ισχυρότερη αντιοξειδωτική δράση συγκριτικά με το κόκκινο κρασί ή το πράσινο τσάι. (7)

Τα συστατικά αυτά βοηθούν στην απομάκρυνση των ελευθέρων ριζών, στην ελάττωση του οξειδωτικού στρές, στην αποτροπή της υπεροξείδωσης των λιπιδίων και στη βελτίωση της αντιοξειδωτικής ικανότητα του πλάσματος. (8,9)

Αντικαρκινικές ιδιότητες

Όσον αφορά στις αντινεοπλασματικές ιδιότητες τα εκχυλίσματα συστατικών του ροδιού αναστέλλουν τον κυτταρικό πολλαπλασιασμό και τη διεισδυτικότητα – ικανότητα διήθησης των καρκινικών κυττάρων του προστάτη ενώ επάγουν την κυτταρική απόπτωση (προγραμματισμένο θάνατο) και ελαττώνουν την αύξηση του μεγέθους του κακοήθους όγκου. (10,11)

Επιπλέον, υπάρχουν ενδείξεις αναστολής της αγγειογένεσης σε μορφές καρκίνου του μαστού. (12)

In vitro μελέτες σε κυτταροκαλλιέργειες στις οποίες χρησιμοποιήθηκαν εκχυλίσματα ροδιού έδειξαν ελάττωση της κυτταρικής βλάβης που προκαλεί η υπεριώδης ακτινοβολία UVA και UVB.στα κερατινοκύτταρα της επιδερμίδας. Το εύρημα αυτό συνηγορεί υπέρ μιας πιθανής φωτο-χημειοπροστατευτικής δράσης έναντι της ακτινοβολίας. (13,14)

Αντιφλεγμονώδεις δράσεις

Ο χυμός του ροδιού διαθέτει σημαντικές αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες καθώς τα συστατικά του αναστέλλουν τη δράση ενζύμων όπως η λιποξυγενάση και η κυκλοξυγενάση που εμπλέκονται στις αντιδράσεις σχηματισμού χημικών μεσολαβητών της φλεγμονής. (15)

Η αναστολή της φλεγμονώδους αντίδρασης ενδεχομένως εμποδίζει την αποδόμηση του κολλαγόνου και την βλάβη του αρθρικού χόνδρου ειδικά σε παθήσεις όπως η οστεοαρθρίτιδα. (16)

Επιδράσεις στο καρδιαγγειακό σύστημα

Η κατανάλωση χυμού ροδιού βοηθά στη ρύθμιση της υπέρτασης μέσω αναστολής του μετατρεπτικού ενζύμου της αγγειοτενσίνης (αγγειοσυσπαστικού παράγοντα) με αποτέλεσμα την ελάττωση της συστολικής αρτηριακής πίεσης. (17)

Σε άλλη κλινική μελέτη, η παρατεταμένη κατανάλωση χυμού από ρόδι οδήγησε σε ελάττωση του πάχους του αγγειακού τοιχώματος (μέσος και έσω χιτώνας) σε ασθενείς με στένωση των καρωτίδων. (18)

Η κατανάλωση ροδιού έδειξε να βελτιώνει την αιμάτωση του μυοκαρδίου σε ασθενείς με ιστορικό στεφανιαίας νόσου ελαττώνοντας την εμφάνιση στηθαγχικών επεισοδίων. (19)

Μελέτες σε πειραματόζωα έδειξαν πως η χορήγηση χυμού από ρόδι βελτίωσε την αιματική ροή στα σηραγγώδη σώματα του πέους, πιθανόν μέσω αγγειοδιαστολής που οφείλεται στην τοπική δράση του μονοξειδίου του αζώτου (NO). (20)

Αντιδιαβητική και αντιαθηρογόνος δράση

Η συστηματική χορήγηση χυμού ροδιού σε διαβητικούς αρρώστους οδήγησε σε βελτίωση της ευαισθησίας τους στην ινσουλίνη (διαπιστώθηκε ελάττωση του ενδογενούς C-πεπτιδίου) με σύγχρονη ελάττωση της αθηρωμάτωσης. (μειωμένη πρόσληψη οξειδωμένης LDL χοληστερόλης από τα μακροφάγα του αγγειακού τοιχώματος). (21)

Η χορήγηση συμπυκνωμένου χυμού από ρόδι βελτιώνει το λιπιδαιμικό προφίλ ασθενών με σακχαρώδη διαβήτη καθώς οδηγεί σε ελάττωση των επιπέδων τόσο της ολικής όσο και της LDL χοληστερόλης. (22)

Αντιμικροβιακή δράση

Τα εκχυλίσματα ροδιού έχουν αντιμικροβιακή δράση και είναι αποτελεσματικά στην αντιμετώπιση φλεγμονών της στοματικής κοιλότητας, της περιοδοντίτιδας και της μυκητιασικής στοματίτιδας. (23)

Υπάρχουν ενδείξεις βακτηριοκτόνου δράσης in vitro έναντι παθογόνων όπως ο Χρυσίζων Σταφυλόκοκκος (Staphylococcus Aureus) και το κολοβακτηρίδιο (Escherichia Coli). (24,25)

Η σύγχρονη επιστήμη επιβεβαιώνει τις εμπειρικές παρατηρήσεις παλαιοτέρων και ιδιαίτερα τη φράση «το ρόδι καθαρίζει το αίμα» που συχνά ακούγεται από τα χείλη παππούδων και γιαγιάδων.

Το φαρμακείο της φύσης παρέχει εξαιρετικά μέσα πρόληψης και συμπληρωματικής αντιμετώπισης πλειάδας παθήσεων. Σε αυτά ανήκουν τόσο ο καρπός όσο και ο χυμός του ροδιού που βρίσκονται εύκολα σε καταστήματα βιολογικών ειδών και τροφίμων.

Βιβλιογραφία

  1. Punica granatum L. The Plant List, Version Royal Botanic Gardens, Kew and Missouri Botanical Garden. 2010.
  2. Ειδική δενδροκομία Τόμος II “Ακρόδρυα-Πυρηνόκαρπα-Λοιπά καρποφόρα”, Ποντίκης Κων/νος, Καθηγητή Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών.
  3. “Pomegranate juice: a heart-healthy fruit juice”Arpita Basu, Kavitha Penugonda. Nutrit. Rev. (2009) http://nutritionreviews.oxfordjournals.org/
  4. Therapeutic Applications of Pomegranate (Punica granatum L.): A Review Julie Jurenka, MT (ASCP) Med Rev 2008;13(2):128-144)
  5. Support ellagic acid therapy in patients with hormone refractory prostate cancer (HRPC) on standard chemotherapy using vinorelbine and estramustine phosphate. Falsaperla M, Morgia G, Tartarone A, et al. Eur Urol 2005;47:449-454.
  6. The modulatory effects of ellagic acid and vitamin E succinate on TCDD-induced oxidative stress in different brain regions of rats after subchronic exposure. Hassoun EA, Vodhanel J, Abushaban A. J Biochem Mol Toxicol 2004;18:196-203.
  7. Antioxidant activity of pomegranate juice and its relationship with phenolic composition and processing. Gil MI, Tomas-Barberan FA, Hess-Pierce B, et al. J Agric Food Chem 2000;48:4581-4589.
  8. Pomegranate byproduct administration to apolipoprotein e-deficient mice attenuates atherosclerosis development as a result of decreased macrophage oxidative stress and reduced cellular uptake of oxidized low-density lipoprotein. Rosenblat M, Volkova N, Coleman R, Aviram M. J Agric Food Chem 2006;54:1928-1935.
  9. Pomegranate juice is potentially better than apple juice in improving antioxidant function in elderly subjects. Guo C, Wei J, Yang J, et al. Nutr Res 2008;28:72-77.
  10. Possible synergistic prostate cancer suppression by anatomically discrete pomegranate fractions. Lansky EP, Jiang W, Mo H, et al. Invest New Drugs 2005;23:11-20.
  11. Pomegranate extracts potently suppress proliferation, xenograft growth, and invasion of human prostate cancer cells. Albrecht M, Jiang W, Kumi-Diaka J, et al. J Med Food 2004;7:274-283.
  12. Preliminary studies on the anti-angiogenic potential of pomegranate fractions in vitro and in vivo. Toi M, Bando H, Ramachandran C, et al. Angiogenesis 2003;6:121-128.
  13. Pomegranate fruit extract modulates UV-B-mediated phosphorylation of mitogen-activated protein kinases and activation of nuclear factor kappa B in normal human epidermal keratinocytes. Afaq F, Malik A, Syed D, et al. Photochem Photobiol 2005;81:38-45.
  14. Photochemopreventive effect of pomegranate fruit extract on UVA-mediated activation of cellular pathways in normal human epidermal keratinocytes. Syed DN, Malik A, Hadi N, et al. Photochem Photobiol 2006;82:398-405.
  15. Antioxidant and eicosanoid enzyme inhibition properties of pomegranate seed oil and fermented juice flavonoids. Schubert SY, Lansky EP, Neeman J Ethnopharmacol 1999;66:11-17.
  16. Punica granatum L. extracts inhibits IL-1Beta-induced expression of matrix metalloproteinases by inhibiting the activation of MAP kinases and NF-kappa B in human chondrocytes in vitro. Ahmed S, Wang N, Hafeez BB, et al. J Nutr 2005;135:2096-2102.
  17. Aviram M, Dornfeld L. Pomegranate juice consumption inhibits serum angiotensin converting enzyme activity and reduces systolic blood pressure. Atherosclerosis 2001;158:195-198
  18. Pomegranate juice consumption for 3 years by patients with carotid artery stenosis reduces common carotid intima-media thickness, blood pressure, and LDL oxidation. Aviram M, Rosenblat M, Gaitini D, et al. Clin Nutr 2004;23:423-433.
  19. Sumner MD, Elliott-Eller M, Weidner G, et al. Effects of pomegranate juice consumption on myocardial perfusion in patients with coronary heart disease. Am J Cardiol 2005;96:810-814.
  20. Oxidative stress in arteriogenic erectile dysfunction: prophylactic role of antioxidants. Azadzoi KM, Schulman RN, Aviram M, Siroky MB. J Urol 2005;174:386-393.
  21. Anti-oxidative effects of pomegranate juice (PJ) consumption by diabetic patients on serum and on macrophages. Rosenblat M, Hayek T, Aviram M. Atherosclerosis 2006;187:363-371.
  22. Concentrated Pomegranate Juice Improves Lipid Profiles in Diabetic Patients with Hyperlipidemia Ahmad Esmaillzadeh, Farideh Tahbaz, Iraj Gaieni et al. Journal of Medicinal Food. September 2004, 7(3): 305-308.
  23. Adjunctive periodontal treatment with Centella asiatica and Punica granatum extracts. A preliminary study. Sastravaha G, Yotnuengnit P, Booncong P, Sangtherapitikul P. J Int Acad Periodontol 2003;5:106-115.
  24. Synergic interaction between pomegranate extract and antibiotics against Staphylococcus aureus. Braga LC, Leite AA, Xavier KG, et al. Can J Microbiol 2005:51:541-547
    Medicinal plant extracts as anti-Escherichia coli O157:H7 agents and their effects on bacterial cell aggregation. Voravuthikunchai SP, Limsuwan S. J Food Prot 2006;69:2336-2341.

LEAVE A REPLY