Ο όρος «σύνδρομο χρόνιας κοπώσεως» περιγράφει ένα σύνολο συμπτωμάτων, με κυριότερο αυτών την σωματική και ψυχολογική κόπωση που επιμένει.

 

Παρά τις σημαντικές προσπάθειες, το σύνδρομο χρόνιας κοπώσεως δεν έχει ακόμα συγκεκριμένη θεραπεία, διότι δεν έχει βρεθεί απάντηση στο ερώτημα «τι φταίει».

Οι γιατροί προσπαθούν να αντιμετωπίσουν τα συμπτώματα των ασθενών με αντικαταθλιπτικά ή και αντιφλεγμονώδη.

Αξίζει να ανατρέξουμε στην βιβλιογραφία και να εξετάσουμε εάν η κατάσταση αυτή σχετίζεται με διατροφικές ελλείψεις και εάν τα συμπληρώματα διατροφής έχουν κάποιο αποτέλεσμα.

Μαγνήσιο

Το ιχνοστοιχείο που συναντάται συχνότερα στην βιβλιογραφία του συνδρόμου είναι το μαγνήσιο. Έχει φανεί ότι τα επίπεδα μαγνησίου σε άτομα με σύνδρομο χρόνιας κοπώσεως είναι χαμηλότερα από εκείνα των φυσιολογικών ατόμων. Το επόμενο λογικό βήμα ήταν να χορηγηθεί συμπλήρωμα μαγνησίου στα άτομα με σύνδρομο χρόνιας κοπώσεως, το οποίο φάνηκε μάλιστα να έχει κάποιο θετικό αποτέλεσμα στα επίπεδα ενέργειας των ασθενών. Ωστόσο, η επιστημονική κοινότητα διατηρεί ακόμα τις επιφυλάξεις της, λόγω μικρών δειγμάτων, ασυμφωνίας στον τρόπο χορήγησης του μαγνησίου (ενδοφλέβια ή δια του στόματος) και έλλειψης δεδομένων όσον αφορά την διάρκεια του θετικού αποτελέσματος στο χρόνο.

Βιταμίνες Α και Ε

Στους ασθενείς με σύνδρομο χρόνιας κοπώσεως έχουν παρατηρηθεί επίσης χαμηλά επίπεδα βιταμίνης Α και βιταμίνης Ε. Δεν έχουν γίνει ακόμα μελέτες αναφορικά με συμπληρώματα αυτών, ωστόσο, μετα-αναλύσεις έχουν δείξει ότι είναι δύο πολλά υποσχόμενες βιταμίνες των οποίων η επίδραση αξίζει να μελετηθεί.

Βιταμίνη Β12 και φολικό οξύ

Αρκετά συμπτώματα του συνδρόμου χρόνιας κοπώσεως ομοιάζουν με τα συμπτώματα ανεπάρκειας φολικού οξέως και βιταμίνης Β12. Παρόλα αυτά, δεν μπορούμε να συμπεράνουμε ότι το σύνδρομο χρόνιας κοπώσεως συνδέεται με μια τέτοιου είδους ανεπάρκεια, διότι δεν έχει αναδειχθεί καμία σημαντική διαφορά μεταξύ των επιπέδων τους στον οργανισμό των ασθενών και εκείνων στον οργανισμό των φυσιολογικών ατόμων. Το ίδιο ισχύει και για τις βιταμίνες C και D.

Συνολικά, από τις διάφορες διατροφικές παρεμβάσεις δεν φαίνεται κάτι ξεκάθαρο όσον αφορά την αποτελεσματικότητα των διατροφικών συμπληρωμάτων.

Μέχρι να επιτευχθεί μεγαλύτερη κατανόηση του ρόλου των θρεπτικών συστατικών στην παθοφυσιολογία του συνδρόμου, και της επίδρασης των όποιων συμπληρωμάτων, θα πρέπει να είμαστε επιφυλακτικοί ως προς την αγορά ακριβών σκευασμάτων που υπόσχονται ότι θα καταπραΰνουν τα συμπτώματα του συνδρόμου.

Βιβλιογραφία

Joustra, M., Minovic, I., Janssens, K., Bakker, S., & Rosmalen, J. (2017). Vitamin and mineral status in chronic fatigue syndrome and fibromyalgia syndrome: A systematic review and meta-analysis. PLOS ONE, 12(4), e0176631. doi: 10.1371/journal.pone.0176631

Turkulov, V. (2014). Multivitamin mineral supplementation in patients with chronic fatigue syndrome. Medical Science Monitor, 20, 47-53. doi: 10.12659/msm.889333

Bjørklund, G., Dadar, M., Pen, J., Chirumbolo, S., & Aaseth, J. (2019). Chronic fatigue syndrome (CFS): Suggestions for a nutritional treatment in the therapeutic approach. Biomedicine & Pharmacotherapy, 109, 1000-1007. doi: 10.1016/j.biopha.2018.10.076