Η μελιτζάνα είναι ποώδες, πολυετές φυτό του γένους Στρύχνον (Solanum) της οικογένειας των Στρυχνοειδών (Solanaceae) και καλλιεργείται για τον ομώνυμο καρπό της. Αν και συχνά θεωρείται λαχανικό, είναι τεχνικά φρούτο, καθώς μεγαλώνει από ένα ανθοφόρο φυτό και περιέχει σπόρους. Υπάρχουν πολλές ποικιλίες σε μέγεθος και χρώμα.

Και ενώ οι μελιτζάνες με μωβ χρώμα είναι πιο συχνές, μπορεί να βρούμε και κόκκινες, πράσινες ή ακόμη και μαύρες. Εκτός από τη μοναδική υφή και την ήπια γεύση της, η μελιτζάνα έχει αρκετά οφέλη για την υγεία.

  1. Είναι πλούσια σε θρεπτικά συστατικά

Ένα φλιτζάνι (82 γραμμάρια) ωμής μελιτζάνας περιέχει τα ακόλουθα θρεπτικά συστατικά:

  • Θερμίδες: 20
  • Υδατάνθρακες: 5 γραμμάρια
  • Φυτικές ίνες: 3 γραμμάρια
  • Πρωτεΐνη: 1 γραμμάριο
  • Μαγγάνιο: 10% του RDI
  • Φυλλικό οξύ: 5% του RDI
  • Κάλιο: 5% του RDI
  • Βιταμίνη Κ: 4% του RDI
  • Βιταμίνη C: 3% του RDI

Οι μελιτζάνες περιέχουν επίσης μικρές ποσότητες άλλων θρεπτικών ουσιών, όπως νιασίνη, μαγνήσιο και χαλκό.

  1. Είναι πλούσια σε αντιοξειδωτικά

Εκτός του ότι περιέχουν μια ποικιλία βιταμινών και μετάλλων, οι μελιτζάνες διαθέτουν και μεγάλο αριθμό αντιοξειδωτικών. Τα αντιοξειδωτικά είναι ουσίες που βοηθούν στην προστασία του σώματος από βλάβες που προκαλούνται από επιβλαβείς ουσίες γνωστές ως ελεύθερες ρίζες. Μελέτες έχουν δείξει ότι τα αντιοξειδωτικά μπορούν να βοηθήσουν στην πρόληψη χρόνιων παθήσεων, όπως των καρδιακών παθήσεων και του καρκίνου.

Οι μελιτζάνες είναι ιδιαίτερα πλούσιες σε ανθοκυανίνες, ένα είδος χρωστικής με αντιοξειδωτικές ιδιότητες στις οποίες οφείλουν το έντονο χρώμα τους. Συγκεκριμένα, μια ανθοκυανίνη στις μελιτζάνες που ονομάζεται nasunin είναι ιδιαίτερα ευεργετική.

  1. Μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο των καρδιακών παθήσεων

Χάρη στο αντιοξειδωτικό τους περιεχόμενο, ορισμένες μελέτες δείχνουν ότι οι μελιτζάνες μπορούν να βοηθήσουν στη μείωση του κινδύνου των καρδιακών παθήσεων. Σε μια μελέτη, στα κουνέλια με υψηλή χοληστερόλη δόθηκαν 10ml χυμού μελιτζάνας καθημερινά για δύο εβδομάδες. Στο τέλος της μελέτης, είχαν χαμηλότερα επίπεδα τόσο LDL χοληστερόλης όσο και τριγλυκεριδίων, δύο δεικτών αίματος που μπορούν να οδηγήσουν σε αυξημένο κίνδυνο καρδιακών παθήσεων σε περίπτωση που είναι αυξημένοι.

Άλλες μελέτες έχουν δείξει επίσης πως οι μελιτζάνες μπορεί να έχουν προστατευτική επίδραση στην καρδιά. Σε μια μελέτη, τα ζώα τρέφονταν με ωμή ή ψητή μελιτζάνα για 30 ημέρες. Και οι δύο τύποι μελιτζάνας βελτίωσαν την καρδιακή λειτουργία και μείωσαν τη σοβαρότητα της καρδιακής προσβολής.

Ενώ τα παραπάνω αποτελέσματα είναι πολλά υποσχόμενα, είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι η τρέχουσα έρευνα περιορίζεται σε μελέτες σε ζώα και σε δοκιμαστικούς σωλήνες. Απαιτείται περαιτέρω έρευνα για να αξιολογηθεί πώς οι μελιτζάνες μπορούν να επηρεάσουν την υγεία της καρδιάς στους ανθρώπους.

  1. Μπορεί να προάγει τον έλεγχο της γλυκόζης στο αίμα

Η προσθήκη της μελιτζανας στη διατροφή μας μπορεί να βοηθήσει στη διατήρηση της ευγλυκαιμίας. Αυτό οφείλεται κυρίως στο ότι οι μελιτζάνες έχουν υψηλή περιεκτικότητα σε φυτικές ίνες. Οι φυτικές ίνες μπορούν να μειώσουν τη γλυκόζη στο αίμα επιβραδύνοντας τον ρυθμό πέψης και απορρόφησης της στο σώμα. Η βραδύτερη απορρόφηση διατηρεί τα επίπεδα της γλυκόζης στο αίμα σταθερά και αποτρέπει την κορύφωση και την πτώση της.

Άλλες έρευνες δείχνουν ότι οι πολυφαινόλες ή οι φυσικές φυτικές ενώσεις, που βρίσκονται σε τρόφιμα όπως η μελιτζάνα μπορεί να μειώσουν την απορρόφηση του σακχάρου και να αυξήσουν την έκκριση ινσουλίνης και συνεπώς να βοηθήσουν στη μείωση του σακχάρου στο αίμα. Οι μελιτζάνες αποτελούν καλή προσθήκη στη διατροφή για τον έλεγχο του διαβήτη, καθώς οι διατροφικές συστάσεις περιλαμβάνουν μια διατροφή υψηλής περιεκτικότητας σε φυτικές ίνες, πλούσια σε δημητριακά ολικής αλέσεως και λαχανικά.

  1. Μπορεί να βοηθήσει στην απώλεια βάρους

Οι μελιτζάνες έχουν υψηλή περιεκτικότητα σε φυτικές ίνες και είναι χαμηλές σε θερμίδες, γι’αυτόν τον λόγο αποτελούν μια εξαιρετική προσθήκη στη διατροφή για την απώλεια βάρους. Οι φυτικές ίνες μπορούν να προωθήσουν την πληρότητα και τον κορεσμό μειώνοντας την πρόσληψη των θερμίδων. Κάθε φλιτζάνι (82 γραμμάρια) ωμής μελιτζάνας περιέχει 3 γραμμάρια ινών και μόλις 20 θερμίδες.

  1. Μπορεί να έχει οφέλη για την καταπολέμηση του καρκίνου

Η μελιτζάνα περιέχει αρκετές ουσίες που δείχνουν πως έχουν δυνατότητες για την καταπολέμηση των καρκινικών κυττάρων. Για παράδειγμα οι Solasodine rhamnosyl glycosides (SRGs) είναι ένας τύπος ένωσης που περιέχεται στις μελιτζάνες.  Ορισμένες μελέτες σε ζώα έχουν δείξει ότι οι SRGs θα μπορούσαν να προκαλέσουν το θάνατο των καρκινικών κυττάρων και μπορούν επίσης να βοηθήσουν στη μείωση της επανεμφάνισης ορισμένων τύπων καρκίνου.

Επιπλέον, αρκετές μελέτες έχουν διαπιστώσει ότι η κατανάλωση περισσότερων φρούτων και λαχανικών, όπως η μελιτζάνα, μπορεί να προστατεύσει από ορισμένους τύπους καρκίνου. Μια ανασκόπηση που εξέτασε περίπου 200 μελέτες διαπίστωσε ότι η κατανάλωση φρούτων και λαχανικών συσχετίστηκε με την προστασία έναντι των καρκίνων του παγκρέατος, του στομάχου, του παχέος εντέρου, της ουροδόχου κύστης, του τραχήλου της μήτρας και του μαστού. Ωστόσο, απαιτείται περισσότερη έρευνα για να προσδιοριστεί πώς οι ενώσεις που βρίσκονται στις μελιτζάνες μπορούν να επηρεάσουν συγκεκριμένα τον καρκίνο στον άνθρωπο.

Συμπερασματικά, η μελιτζάνα είναι ένα λαχανικό με υψηλή περιεκτικότητα σε φυτικές ίνες και χαμηλό σε θερμίδες. Αποτελείται από θρεπτικά συστατικά και έχει πολλά πιθανά οφέλη για την υγεία, από τη μείωση του κινδύνου των καρδιακών παθήσεων έως και τον έλεγχο της γλυκόζης στο αίμα και την απώλεια βάρους. Τέλος, αποτελούν μια απλή και νόστιμη προσθήκη σε οποιαδήποτε υγιεινή διατροφή και ταιριάζουν σε πολλά πιάτα.

 

Βιβλιογραφία

Block G., Patterson B., Subar A. (1992)  Fruit, vegetables, and cancer prevention: a review of the epidemiological evidence. 18(1):1-29.

Blundell J.E., Burley V.J. (1987)  Satiation, satiety and the action of fibre on food intake. 1:9-25.

Cericola F. et al. (2013)  The Population Structure and Diversity of Eggplant from Asia and the Mediterranean Basin. 8(9): e73702.

Cham B.E., Chase T. R. (2012) Solasodine rhamnosyl glycosides cause apoptosis in cancer cells. Do they also prime the immune system resulting in long-term protection against cancer? 78(4):349-53.

Das S., Raychaudhuri U., Falchi M., Bertelli A., Braga P.C., Das D.K. (2011) Cardioprotective properties of raw and cooked eggplant (Solanum melongena L). 2(7):395-9.

Jorge P.A., Neyra L.C., Osaki R.M., Almeida E., Bragagnolo N. (1998) [Effect of eggplant on plasma lipid levels, lipidic peroxidation and reversion of endothelial dysfunction in experimental hypercholesterolemia].

Manson J.E., Gaziano J.M., Jonas M.A., Hennekens C.H. (1993) Antioxidants and cardiovascular disease: a review. 12(4):426-32.

Pham-Huy L.A, He H., and Pham-Huy C. (2008) Free Radicals, Antioxidants in Disease and Health. 4(2): 89–96.

Punjabi S., Cook L.J., .Kersey P., Marks R., Cerio R. (2008) Solasodine glycoalkaloids: a novel topical therapy for basal cell carcinoma. A double-blind, randomized, placebo-controlled, parallel group, multicenter study. 47(1):78-82.

Sadilova E., Stintzing F.C., Carle R. (2006) Anthocyanins, colour and antioxidant properties of eggplant (Solanum melongena L.) and violet pepper (Capsicum annuum L.) peel extracts. 61(7-8):527-35.

Stephen A.M., Cummings J.H . (1980) Mechanism of action of dietary fibre in the human colon. 20;284(5753):283-4.

Wolfram T., Ismail-Beigi F. (2011) Efficacy of high-fiber diets in the management of type 2 diabetes mellitus. 17(1):132-42.