Διατροφή & Γυναικεία Υγεία: Ο ρόλος της διατροφής στην πρόληψη και υποστήριξη του συνδρόμου πολυκυστικών ωοθηκών (PCOS)

Το σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών (PCOS) είναι ένα από τα πιο συχνά ενδοκρινολογικά

και μεταβολικά σύνδρομα που επηρεάζει γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας και συνδέεται

άμεσα με τη διατροφή και τον τρόπο ζωής.

Διατροφή και PCOS: Κλινική Προσέγγιση στην υγεία των γυναικών

Το σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών (PCOS) είναι μια πολύπλοκη ενδοκρινολογική

διαταραχή που προσβάλλει περίπου το 6–10% των γυναικών αναπαραγωγικής ηλικίας, με

σημαντικές επιπτώσεις στη γονιμότητα, στον μεταβολισμό και στην ψυχική υγεία. Οι

γυναίκες με PCOS εμφανίζουν συνήθως:

Η επιστημονική βιβλιογραφία έχει επανειλημμένα δείξει πως οι διατροφικές παρεμβάσεις

μπορούν να βελτιώσουν τους μεταβολικούς δείκτες και την αναπαραγωγική λειτουργία των

γυναικών με PCOS. Πρωτόκολλα που περιλαμβάνουν μεσογειακή δίαιτα, δίαιτες χαμηλού

γλυκαιμικού δείκτη ή υποθερμιδικές δίαιτες έχουν αξιολογηθεί εκτενώς, με θετικά

αποτελέσματα στην ευαισθησία στην ινσουλίνη, στα επίπεδα τεστοστερόνης και στο

σπλαχνικό λίπος.

Η ινσουλινοαντίσταση είναι ένας από τους βασικούς παθογενετικούς μηχανισμούς του

PCOS. Ανεξάρτητα από τον ΔΜΣ, πολλές γυναίκες με PCOS εμφανίζουν διαταραγμένη

γλυκόζη νηστείας και υπερινσουλιναιμία, γεγονός που συμβάλλει στην υπερανδρογοναιμία

και την ωοθηκική δυσλειτουργία.

Η διατροφική προσέγγιση στοχεύει κυρίως στη:

Μία από τις πλέον τεκμηριωμένες μελέτες δημοσιεύθηκε στο Frontiers in Nutrition το 2022,

και αξιολόγησε την επίδραση ενός διατροφικού προγράμματος που συνδύαζε τη

μεσογειακή δίαιτα με περιορισμό των υδατανθράκων, σε υπέρβαρες γυναίκες με PCOS. Η

μελέτη έδειξε σημαντική βελτίωση στην ινσουλινοαντίσταση, μείωση του δείκτη HOMA-IR,

επαναφορά της εμμηνορρυσίας σε μεγάλο ποσοστό των γυναικών, καθώς και πτώση των

επιπέδων τεστοστερόνης και βελτίωση της σύστασης του σώματος. Τα αποτελέσματα τουσυγκεκριμένου διατροφικού προτύπου υπερείχαν σαφώς έναντι της ομάδας ελέγχου που

ακολούθησε δίαιτα χαμηλών λιπαρών.

Αντίστοιχα, μία άλλη μελέτη που δημοσιεύτηκε το 2026 στο Clinical Endocrinology

(πρωτόκολλο TimeMAP) διερεύνησε την επίδραση της διαλειμματικής νηστείας με χρονικά

περιορισμένη κατανάλωση τροφής (π.χ. 16:8) σε γυναίκες με PCOS. Η παρέμβαση

συσχετίστηκε με μείωση των επιπέδων της μεταγευματικής ινσουλίνης, βελτιωμένο

λιπιδαιμικό προφίλ και μείωση του σπλαχνικού λίπους, χωρίς ωστόσο να παρατηρηθεί

σημαντική υπεροχή σε επίπεδο απώλειας βάρους σε σχέση με άλλες διατροφικές

παρεμβάσεις. Επισημαίνεται ότι η συμμόρφωση στο πρωτόκολλο ήταν χαμηλότερη, κυρίως

λόγω των κοινωνικών περιορισμών που επέβαλε η χρονική οριοθέτηση της κατανάλωσης

φαγητού.

Τέλος, σημαντική συμβολή στη βιβλιογραφία αποτελεί η δευτερογενής ανάλυση της

μελέτης DiGest, που δημοσιεύτηκε στο Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism

(2026). Η μελέτη αξιολόγησε την επίδραση μιας διατροφής χαμηλής περιεκτικότητας σε

υδατάνθρακες κατά τη διάρκεια της κύησης σε γυναίκες με διαβήτη κύησης και ιστορικό

PCOS. Τα αποτελέσματα ανέδειξαν βελτίωση στη ρύθμιση της γλυκόζης και στην

περιφέρεια μέσης, ενώ υπογράμμισαν τη σημασία της πρώιμης διατροφικής παρέμβασης

για τη βελτίωση της μητρικής και εμβρυϊκής έκβασης.

Συνοπτικά:

Συνοψίζοντας, οι νεότερες κλινικές μελέτες επιβεβαιώνουν ότι η διατροφή αποτελεί

θεμελιώδη πυλώνα στη διαχείριση του συνδρόμου πολυκυστικών ωοθηκών, με δυνατότητα

να τροποποιήσει όχι μόνο μεταβολικούς και ορμονικούς δείκτες, αλλά και την

αναπαραγωγική και ψυχολογική υγεία των γυναικών που το αντιμετωπίζουν. Μοντέλα

διατροφής, όπως η μεσογειακή δίαιτα ή η διαλειμματική νηστεία, αναδεικνύονται ως

ιδιαίτερα αποτελεσματικά, ενώ η ενσωμάτωση της διατροφικής φροντίδας σε πρώιμα

στάδια ζωής — ακόμη και πριν ή κατά τη διάρκεια της κύησης — ενισχύει την πρόληψη

επιπλοκών και μεταβολικών διαταραχών. Η προσέγγιση της γυναίκας με PCOS οφείλει να

είναι ολιστική, εξατομικευμένη και βιώσιμη, λαμβάνοντας υπόψη όχι μόνο τη βιοχημική

εικόνα αλλά και τον τρόπο ζωής, τις διατροφικές συνήθειες και τις προσωπικές της

προτιμήσεις, ώστε να διασφαλίζεται η μακροπρόθεσμη συμμόρφωση και η διατήρηση των

κλινικών ωφελειών.

Mei, S., Ding, J., Wang, K., Ni, Z., & Yu, J. (2022). Frontiers in Nutrition.

https://doi.org/10.3389/fnut.2022.876620

Floyd, R., Dyer, A., Gibney, J., & Alawami, F. (2026). Time‐Restricted Eating to Improve

Metabolic Abnormalities in Polycystic Ovarian Syndrome (TimeMAP). Clinical Endocrinology.

DOI: 10.1111/cen.70094

Association Between Polycystic Ovary Syndrome and Pregnancy Outcomes in GDM: A

Secondary Analysis of the DiGest Trial Open Access https://doi.org/10.1210/clinem/dgag026