0 Comments
Το Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών (PCOS) μετονομάζεται επίσημα σε Πολυενδοκρινικό Μεταβολικό Σύνδρομο Ωοθηκών (Polyendocrine Metabolic Ovarian Syndrome – PMOS). Η αλλαγή αυτή ανακοινώθηκε μετά από 14 χρόνια διεθνούς συνεργασίας μεταξύ επιστημόνων και φορέων. Ο νέος όρος υπογραμμίζει το πολυσυστηματικό μεταβολικό/ενδοκρινικό χαρακτήρα της νόσου και διαφοροποιείται από την παρανόηση ότι πρόκειται απλώς για «σύνδρομο ωοθηκικών κύστεων». Το PMOS εμφανίζεται σε περίπου 1 στις 8 γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας (περίπου 170 εκατ. παγκοσμίως). Πρακτικά, η διάγνωση βασίζεται στα γνωστά κριτήρια του Rotterdam: υπερανδρογονισμό, διαταραχές εμμηνορυσιακού κύκλου και μορφολογία πολυκυστικών ωοθηκών (τουλάχιστον δύο εκ των τριών). Ωστόσο, στο PMOS δίνεται πλέον έμφαση και στον μεταβολικό παράγοντα (αντοχή στην ινσουλίνη, παχυσαρκία, δυσλιπιδαιμία) και στη χρόνια χαμηλόβαθμη φλεγμονή, πέρα από τα αναπαραγωγικά χαρακτηριστικά.
Διαιτητική Αντιμετώπιση:
Υποθερμιδική Δίαιτα: Η ελάττωση του βάρους (5–10%) μέσω υποθερμιδικών διαιτών θεωρείται πρώτης γραμμής παρέμβαση. Βελτιώνει την ινσουλινοευαισθησία, μειώνει τα ανδρογόνα και αποκαθιστά την ωορρηξία.
Χαμηλού γλυκαιμικού δείκτη Δίαιτα: Μετα-ανάλυση 10 τυχαιοποιημένων ελεγχόμενων δοκιμών (403 γυναίκες) έδειξε ότι δίαιτες χαμηλού γλυκαιμικού δείκτη μειώνουν σημαντικά HOMA-IR (Homeostasis Model Assessment of Insulin Resistance), ολική και LDL χοληστερόλη, τα τριγλυκερίδια, την περίμετρο μέσης και την ολική τεστοστερόνη σε σχέση με δίαιτες υψηλού γλυκαιμικού δείκτη.
Κετογονική Δίαιτα: Η κετογονική έχει μελετηθεί για την απώλεια βάρους σε PCOS. Μελέτες δείχνουν σημαντική μείωση βάρους και βελτίωση ορμονικών δεικτών. Για παράδειγμα, μετά-ανάλυση (Endocrine Society 2023) ανέφερε ότι PCOS γυναίκες σε κετο (>45 ημέρες) παρουσίασαν σημαντική απώλεια βάρους και βελτίωση ορμονολογικών δεικτών. Ωστόσο, η μακροχρόνια βιωσιμότητα και ασφάλεια της κετογονικής δίαιτας είναι αμφιλεγόμενες και απαιτούν εξατομικευμένη παρακολούθηση.
Μεσογειακή Δίαιτα: Μία πρόσφατη τυχαιοποιημένη κλινική δοκιμή (72 υπέρβαρες γυναίκες με PCOS) συνέκρινε μεσογειακή δίαιτα,σε συνδυασμό με κετογονική με δίαιτα χαμηλών λιπαρών. Η μεσογειακή μαζί με την κετογονική οδήγησε σε μεγαλύτερη μείωση βάρους (−6.1κιλά vs −4.8 κιλά), λίπους και περίμετρο μέσης, καθώς και σε σημαντική μείωση ολικής τεστοστερόνης, LH (Ωχρινοτρόπου Ορμόνης) και LH/FSH (Θυλακιοτρόπος ορμόνη), σε σχέση με την άλλη ομάδα. Οι συγγραφείς συμπέραναν ότι ο συνδυασμός μεσογειακής και κετογονικής δίαιτας αποκατέστησε τον εμμηνορυσιακό κύκλο και βελτίωσε μεταβολικούς και ενδοκρινικούς δείκτες περισσότερο από τη χαμηλών λιπαρών δίαιτα.
Η μετονομασία του PCOS σε PMOS δεν σημαίνει ότι η αλλαγή θα γίνει άμεσα στην κλινική πράξη, καθώς προβλέπεται μεταβατική περίοδος τριών ετών όπου οι δύο όροι θα χρησιμοποιούνται παράλληλα. Επίσης, αναμένονται νέες κατευθυντήριες οδηγίες σε διεθνές επίπεδο, με στόχο την καλύτερη ενσωμάτωση του νέου όρου στην έρευνα, την εκπαίδευση και κυρίως τη φροντίδα των ασθενών. Η αλλαγή ονομασίας θεωρείται σημαντική, γιατί ένα πιο ακριβές όνομα μπορεί να βελτιώσει την κατανόηση, την αντιμετώπιση και την εξέλιξη της φροντίδας για το σύνδρομο.
Βιβλιογραφία:
- Teede, H.J., Bahri Khomami, M., Morman, R., Laven, J.S.E., Joham, A.E., Costello, M.F. et al. (2026) ‘Polyendocrine metabolic ovarian syndrome, the new name for polycystic ovary syndrome: a multistep global consensus process’, The Lancet. https://doi.org/10.1016/S0140-6736(26)00717-8
- The Endocrine Society (2026) ‘PCOS name change’, Endocrine Society News Roomhttps://www.endocrine.org/news-and-advocacy/news-room/2026/pcos-name-change
- Neven ACH, Forslund M, Ranasinha S, et al. Prevalence of polycystic ovary syndrome: a global and regional systematic review and meta-analysis. https://doi.org/10.1093/humupd/dmaf030
- Teede, H.J., Tay, C.T., Laven, J.J.E., Dokras, A., Moran, L.J., Piltonen, T.T., Costello, M.F., Boivin, J., Redman, L.M., Boyle, J.A., Norman, R.J., Mousa, A. and Joham, A.E. (2023) ‘Recommendations from the 2023 international evidence-based guideline for the assessment and management of polycystic ovary syndrome’, Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism, 108(10), pp. 2447–2469. https://doi.org/10.1210/clinem/dgad463
- Moran, L.J., Ko, H., Misso, M., Marsh, K., Noakes, M., Talbot, M., Frearson, M., Thondan, M., Stepto, N. and Teede, H.J. (2013) ‘Dietary composition in the treatment of polycystic ovary syndrome: a systematic review to inform evidence-based guidelines’, Journal of the Academy of Nutrition and Dietetics, 113(4), pp. 520–545. DOI:10.1016/j.jand.2012.11.018
- Moran, L.J., Hadi, A., Pierson, R.A., Lujan, M.E., Zello, G.A. and Chilibeck, P.D. (2021) ‘Effects of dietary glycemic index and glycemic load on cardiometabolic and reproductive profiles in women with polycystic ovary syndrome: a systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials’, Advances in Nutrition, 12(1), pp. 161–178. https://doi.org/10.1093/advances/nmaa092
- Paoli, A., Mancin, L., Giacona, M.C., Bianco, A. and Caprio, M. (2020) ‘Effects of a ketogenic diet in overweight women with polycystic ovary syndrome’, Journal of Translational Medicine. DOI: 10.1186/s12967-020-02277-0
- Barrea, L., Arnone, A., Annunziata, G., Muscogiuri, G., Laudisio, D., Salzano, C., Pugliese, G., Colao, A. and Savastano, S. (2019) ‘Adherence to the Mediterranean diet, dietary patterns and body composition in women with polycystic ovary syndrome (PCOS)’, Nutrients, 11(10), 2278. DOI: 10.3390/nu11102278
