0 Comments
Η διαφραγματοκήλη (hiatal hernia) είναι μια κατάσταση κατά την οποία μέρος του στομάχου προβάλλει προς τον θώρακα μέσω του διαφράγματος πολλές φορές χωρίς εμφανή συμπτώματα. Για τους ασθενείς που εμφανίζουν, όμως, η διατροφή αποτελεί καθοριστικό παράγοντα για τον έλεγχο αυτών των συμπτωμάτων (Αίσθημα καύσου (καούρα), όξινη δυσπεψία, ερεθισμό του λαιμού και κοιλιακή δυσφορία).
Αίτια της διαφραγματοκήλης:
1. Αυξημένη ενδοκοιλιακή πίεση
Όταν η πίεση μέσα στην κοιλιά αυξάνεται, μπορεί να σπρώξει το στομάχι προς τα πάνω. Αυτό μπορεί να συμβεί λόγω:
- παχυσαρκίας
- εγκυμοσύνης
- έντονου βήχα
- συχνή άρση βαριών αντικειμένων
- έντονη προσπάθεια κατά την αφόδευση (δυσκοιλιότητα)
2. Εξασθένηση του διαφράγματος με την ηλικία
Με την πάροδο του χρόνου οι μύες του διαφράγματος μπορεί να χαλαρώσουν, κάνοντας πιο εύκολο το πέρασμα του στομάχου προς τον θώρακα.
3. Συγγενής προδιάθεση
Μερικοί άνθρωποι γεννιούνται με μεγαλύτερο άνοιγμα στο διάφραγμα, κάτι που αυξάνει την πιθανότητα εμφάνισης διαφραγματοκήλης.
4. Τραυματισμός ή χειρουργείο στην περιοχή
Τραυματισμοί στο θώρακα ή επεμβάσεις στην περιοχή του στομάχου ή του διαφράγματος μπορεί να συμβάλουν στην εμφάνιση.
5. Κάπνισμα
Το κάπνισμα μπορεί να επηρεάσει τη λειτουργία των μυών και να επιδεινώσει την παλινδρόμηση που συχνά συνδέεται με τη διαφραγματοκήλη.
6. Συνδυασμός Παραγόντων
Συνήθη Συμπτώματα:
- Καούρα (αίσθημα καψίματος στο στήθος)
Είναι το πιο συχνό σύμπτωμα και συνήθως εμφανίζεται μετά το φαγητό ή όταν το άτομο ξαπλώνει. - Παλινδρόμηση τροφών ή υγρών
Αίσθηση ότι το φαγητό ή το οξύ του στομάχου ανεβαίνει προς τον λαιμό ή το στόμα. - Πόνος ή πίεση στο στήθος
Μπορεί να μοιάζει με πόνο από την καρδιά, αλλά συνδέεται με το στομάχι και την παλινδρόμηση. - Δυσκολία στην κατάποση (δυσφαγία)
Αίσθηση ότι η τροφή «κολλάει» στον οισοφάγο. - Φούσκωμα και ρεψίματα
Συχνή παραγωγή αερίων και αίσθηση πληρότητας μετά το φαγητό. - Ναυτία ή τάση για εμετό
- Χρόνιος βήχας ή βραχνάδα
Προκαλούνται από τα γαστρικά υγρά που ερεθίζουν τον λαιμό.
Πολλοί άνθρωποι με διαφραγματοκήλη μπορεί να μην έχουν καθόλου συμπτώματα, ειδικά όταν είναι μικρή.
Διατροφική Αντιμετώπιση
Στόχος είναι η επιλογή τρόφιμων που μειώνουν τη φλεγμονή, βοηθούν στη ρύθμιση της οξύτητας του στομάχου και δεν ερεθίζουν τους ιστούς. Αν τα συμπτώματα είναι έντονα, μπορεί προσωρινά να βοηθήσει μια υδρική δίαιτα, μέχρι να υπάρξει βελτίωση.
| Κατηγορία | Τρόφιμα προς αποφυγή | Τρόφιμα που προτιμώνται |
| Φρούτα | · Εσπεριδοειδή φρούτα και οι χυμοί τους (πορτοκάλι, λεμόνι, γκρέιπφρουτ, μανταρίνι, κ.λπ.) | ΜπανάνεςΜήλαΑχλάδιαΜούρα (π.χ. Φράουλες, βατόμουρα, σμέουρα) |
| Λαχανικά | · Σκόρδο· Κρεμμύδια και συγγενή λαχανικά (πράσινα κρεμμύδια, πράσα, σχοινόπρασο κ.λπ.)· Πιπεριές· Αγγούρια· Ντομάτες και προϊόντα ντομάτας (π.χ. σάλτσα ντομάτας, σάλτσα για ζυμαρικά, σάλτσα πίτσας, χυμός ντομάτας) | Πράσινα φυλλώδη ΑρακάςΚολοκύθιΚολοκύθαΜπρόκολοΚαρόταΑγκινάρεςΦασολάκια |
| Κρέας | · Κόκκινο κρέας και λιπαρά κομμάτια κρέατος· Αλλαντικά και επεξεργασμένα κρέατα· Καπνιστά ή παστά ψάρια | Άπαχο κρέας:Κοτόπουλο χωρίς την πέτσαΓαλοπούλα χωρίς την πέτσαΦιλέτο ΜοσχαριούΚατίκι Δομοκού 10%Τυρί Κατσικίσιο 4%DirolloΨάρια (Σολωμός, Λαβράκι, Τσιπούρα) |
| Γαλακτοκομικά | · Γαλακτοκομικά υψηλών λιπαρών (Πλήρες γάλα, παγωτό, κρεμώδη τρόφιμα, λιπαρά τυριά) | Γαλακτοκομικά μειωμένων λιπαρών (Κεφίρ, γάλα και γιαούρτι 1-2%, φυτικά γάλατα) |
| Λιπαρά | · Λιπαρά τρόφιμα (τηγανητά, λιπαρά κρέατα, fast food, έτοιμα κατεψυγμένα γεύματα) | Ξηροί καρποί και σπόροι (σπόροι Chia, ηλιόσποροι, αμύγδαλα, καρύδια) |
| Μπαχαρικά | · Πικάντικα ή έντονα καρυκευμένα τρόφιμα· Μέντα, δυόσμος | ΚανέλαΚάρδαμοκόλιανδρος |
| Άλλα | Τουρσιά, ξίδι και μουστάρδαΤρόφιμα με υψηλή περιεκτικότητα σε αλάτι / νάτριοΣοκολάτα και κακάοΚαραμέλες και τρόφιμα με υψηλή περιεκτικότητα σε ζάχαρηΚαφές και ροφήματα με καφεΐνη (π.χ. ενεργειακά ποτά)Τσάι (ιδίως με καφεΐνη ή δυνατό τσάι)Αλκοολούχα ποτά (μπύρα, κρασί, ποτά)Ανθρακούχα ποτά (αναψυκτικά, σόδα, ανθρακούχο νερό) | Προϊόντα Ολικής Άλεσης |
Στρατηγικές τρόπου ζωής για τη διαχείριση της διαφραγματοκήλης:
- Μικρά και συχνά γεύματα και να αποφεύγετε την υπερφαγία
- Να τρώτε αργά και να μασάτε καλά το φαγητό
- Να πίνετε υγρά μετά το γεύμα και όχι κατά τη διάρκειά του
- Να αποφεύγετε να παραλείπετε γεύματα
- Να αποφεύγετε πολύ ζεστά ή πολύ κρύα τρόφιμα
- Να αποφεύγετε τρόφιμα και ποτά που προκαλούν συμπτώματα
- Να μην ξαπλώνετε για 2–3 ώρες μετά το γεύμα
- Να αποφεύγετε το φαγητό αργά το βράδυ
- Να αποφεύγετε το σκύψιμο αμέσως μετά το φαγητό
- Να αποφεύγετε έντονη σωματική δραστηριότητα ή άρση βάρους μετά το γεύμα
- Να κάνετε ένα ελαφρύ περπάτημα μετά το φαγητό
- Να υψώνετε το κεφάλι του κρεβατιού κατά τον ύπνο (περίπου 15–20 cm) ώστε το πάνω μέρος του σώματος να βρίσκεται πιο ψηλά
- Να προτιμάτε να κοιμάστε στην αριστερή πλευρά
- Να υψώνετε το κεφάλι με 1–2 μαξιλάρια αν χρειάζεται
- Να διατηρείτε υγιές σωματικό βάρος και να προσπαθείτε να χάσετε βάρος αν είστε υπέρβαροι
- Να αποφεύγετε ή να διακόψετε το κάπνισμα
- Να αποφεύγετε στενά ρούχα και σφιχτές ζώνες που αυξάνουν την πίεση στο στομάχι
- Να τρώτε σε ήρεμο και άνετο περιβάλλον
- Να εφαρμόζετε mindful eating, τρώγοντας με προσοχή και χωρίς βιασύνη
- Να αποφεύγετε να τρώτε όρθιοι
- Να αποφεύγετε ανθρακούχα ποτά
- Να συμβουλεύεστε επαγγελματία υγείας σχετικά με φάρμακα που μειώνουν το γαστρικό οξύ
- Να εξετάζετε τη χρήση προβιοτικών και πεπτικών ενζύμων, εφόσον το συστήσει ειδικός.
Συμπερασματικά:
Η διαχείριση της διαφραγματοκήλης μέσω διατροφικών τροποποιήσεων και αλλαγών στον τρόπο ζωής αποτελεί μια πρακτική και μη επεμβατική προσέγγιση για τον έλεγχο των δυσάρεστων συμπτωμάτων. Με την αναγνώριση και αποφυγή τροφίμων που προκαλούν συμπτώματα, καθώς και με την ενσωμάτωση πιο ήπιων και αντιφλεγμονωδών επιλογών στη διατροφή, είναι δυνατό να μειωθούν σημαντικά τα συμπτώματα και να βελτιωθεί η συνολική πεπτική άνεση. Σε κάθε περίπτωση, η εξατομίκευση της διατροφικής παρέμβασης είναι καθοριστική και γι’ αυτό σημαντικός είναι ο ρόλος τόσο του διαιτολόγου όσο και του θεράποντος ιατρού.
Βιβλιογραφία:
Barghash M, Obayi E, Itaman U, et al. Hiatal Hernia Size and Reflux Parameters in Gastro-Oesophageal Reflux Disease: Evidence From a Retrospective Cohort. Cureus. 2025. https://doi.org/10.7759/cureus.98131
Fox M, Gyawali CP. Dietary factors involved in GERD management. 2023. https://doi.org/10.1016/j.bpg.2023.101826
Gatopoulou A, Mimidis K, Giatromanolaki A, et al. Impact of hiatal hernia on histological pattern of non-erosive reflux disease. BMC Gastroenterology. 2005. https://doi.org/10.1186/1471-230X-5-2
