Το χαρούπι από τροφή της κατοχής, «μαύρος χρυσός» στην Ελλάδα της κρίσης.

Η επιστημονική ονομασία του χαρουπιού, Ceratonia siliqua L. Η χαρουπιά ευδοκιμεί στις περισσότερες μεσογειακές χώρες. Η παγκόσμια παραγωγή του χαρουπιού εκτιμάται στους 160.000 τόνους ετησίως, με την Ισπανία να παράγει τις μεγαλύτερες ποσότητες ακολουθεί η Ιταλία, η Πορτογαλία, η Ελλάδα η Κύπρος κ.α.

Το χαρούπι χαρακτηρίζεται από:

  •  υψηλή περιεκτικότητα σε σάκχαρα, 48-56%, (σακχαρόζη, γλυκόζη,, φρουκτόζη)
  • 3-4% σε πρωτεΐνη
  • χαμηλή περιεκτικότητα σε λιπαρά
  • υψηλή περιεκτικότητα σε φυτικές ίνες, ειδικά οι σπόροι του χαρουπιού.

Πιο ειδικά, η μαλακιά ουσία του καρπού αποτελείται από σάκχαρα, πολυφαινόλες (π.χ.  τανίνες, φλαβονοειδή) και ανόργανα άλατα (π.χ. K, Ca, Mg, Na, Cu, Fe, Mn, Zn ) ενώ ο σπόρος περιέχει πρωτεΐνη, διαιτητικές ίνες, πολυφαινόλες,  ανόργανα άλατα και δεν περιέχει γλουτένη, σημαίνει ότι τα άτομα με δυσανεξία στην γλουτένη μπορούν να καταναλώσουν τρόφιμα από χαρούπι.

Η σκόνη χαρουπιού είναι πλούσιο σε βιταμίνες A,D,E,K και βιταμίνες του συμπλέγματος Β.

Επίσης, το έλαιο χαρουπιού περιέχει 14 λιπαρά οξέα, κυρίως αποτελείται από ελαϊκό, λινολεϊκό, παλμιτικό και στεατικό λιπαρό οξύ.

Πολλές μελέτες έχουν δείξει ότι τα χαρούπια και τα προϊόντα τους είναι ωφέλιμα στην υγεία του ανθρώπου καθώς προάγουν και προλαμβάνουν την εμφάνιση χρόνιων παθήσεων.

Εξαιτίας των υψηλών ποσοστών αντιοξειδωτικών,  πολυφαινολών και φυτικών ινών μειώνουν τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου λόγω τις ιδιότητας αντι- πολλαπλασιασμού των καρκινικών κυττάρων, μειώνουν την εμφάνιση υπερλιπιδαιμιών καθώς βοηθούν τα άτομα με σακχαρώδη διαβήτη για καλύτερη ρύθμιση του σακχάρου τους. Επομένως, η βιομηχανία τροφίμων οδηγείται στην παρασκευή διαβητικών τροφίμων (π.χ.  αλεύρι χαρουπιού) που μπορούν να χρησιμοποιηθούν άνετα από άτομα με σακχαρώδη διαβήτη αλλά και με κοιλιοκάκη.

Διαπιστώθηκε σε κλινικές μελέτες και μελέτες in vitro με ζώα, με επίκεντρο το ρόλο του χαρουπιού και των συστατικών του στη διαχείριση γαστρεντερικών διαταραχών, συμπεριλαμβανομένου του γαστρο-οισοφαγικού αντανακλαστικού (Gastro-Esophageal Reflux), σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου, οξείας διάρροιας και ελκώδη κολίτιδας. Ότι τα ενεργά συστατικά που βρίσκονται στο χαρούπι, όπως πολυφαινόλες, τανίνες, διαιτητικές ίνες και σάκχαρα, μαζί με τις αντιφλεγμονώδεις και αντιοξειδωτικές τους ιδιότητες είναι ιδιαίτερα επωφελής για τον γαστρεντερικό σωλήνα και το πεπτικό σύστημα.

Στο εμπόριο ήδη υπάρχουν πολλά τέτοια είδη τροφίμων όπως παξιμάδια χαρουπιού, σοκολάτα, αλοιφή για επάλειψη, χαρουπόμελο, χαρουπάλευρο, κ.α.

Σύμφωνα με τις σύγχρονες ανάγκες και προόδους της αγοράς, τα επόμενα χρόνια, η σημασία του χαρουπιού αναμένεται να ενισχυθεί παγκοσμίως λόγω έλλειψης κακάου, έχοντας και την τάση προς την κατεύθυνση σε συμπληρώματα διατροφής,  πλούσια θρεπτικών συστατικά, την ανάγκη για βιολογικά και χωρίς γλουτένη προϊόντα.

Βιβλιογραφία

  1. Papaefstathiou, A. Agapiou, S. Giannopoulos, R. Kokkinofta, Nutritional characterization of carobs and traditional carob Products, Food Sci Nutr. 2018;6:2151–2161.
  1. Irene C. Theophilou, Christiana M. Neophytou, Antonis Kakas, Andreas I. Constantinou1 Carob and its Components in the Management of Gastrointestinal Disorders, J Hepatol Gastroenterol 2017; 1:005