Αφού η γρίπη είναι μια ίωση, γιατί υπάρχει τόση διαφοροποίηση από τις άλλες ιώσεις; Τους άλλους ιούς; Τι είναι, στ’αλήθεια, η γρίπη;

Η γρίπη είναι μια οξεία νόσος του αναπνευστικού συστήματος που προκαλείται από τους ιούς της γρίπης και μεταδίδεται πολύ εύκολα από το ένα άτομο στο άλλο. 

Οι ιοί της γρίπης διακρίνονται σε 3 τύπους: A, B και C και η ιδιαιτερότητά της οφείλεται ακριβώς σε αυτούς τους πολλαπλούς της υποτύπους. 

Οι ιοί τύπου C είναι γονιδιακά σταθεροί, δεν απασχολούν την κοινότητα και προκαλούν ήπια συμπτώματα από το αναπνευστικό σύστημα. 

Οι ιοί τύπου B είναι γονιδιακά ασταθείς, προσβάλλουν το αναπνευστικό σύστημα και προκαλούν επιδημίες, ιδιαίτερα σε παιδιά σχολικής ηλικίας. 

Οι ιοί τύπου Α χαρακτηρίζονται από μεγάλη γονιδιακή αστάθεια, υφίστανται συνεχείς μεταλλάξεις, προσβάλλουν τον άνθρωπο, τα πουλιά (κότες, πάπιες κλπ) και τα οικόσιτα ζώα (χοίροι, άλογα) και έχουν μεγάλο αριθμό υποτύπων, που χαρακτηρίζονται από δύο επιφανειακές πρωτεΐνες του ιού που σημειώνονται με τα γράμματα Η και Ν. Υπάρχουν 16 διαφορετικοί υπότυποι Η και 9 υπότυποι Ν. Το στέλεχος της γρίπης που επικράτησε στη χώρα μας πέρυσι, κατά την περίοδο 2018-2019 ήταν ο ιός της γρίπης τύπου Α σε ποσοστό 98,7% (κυρίως ο υπότυπος Η1Ν1 με 73,5% έναντι του Η3Ν2 με 26,5%). 

Η γρίπη μπορεί να προκαλέσει από ήπια έως και πολύ σοβαρή νόσηση.

Οι περισσότεροι υγιείς άνθρωποι ξεπερνούν τη γρίπη χωρίς να παρουσιάσουν επιπλοκές, ορισμένοι όμως, όπως άτομα που ανήκουν σε ομάδες υψηλού κινδύνου, διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο για σοβαρές επιπλοκές από τη γρίπη. 

Η μετάδοση γίνεται αερογενώς με σταγονίδια (βήχας, πταρμοί κλπ) και πιο σπάνια με πρόσφατα μολυσμένα αντικείμενα. 

Η νόσος μεταδίδεται 1-2 μέρες πριν ως και μια εβδομάδα μετά την έναρξη των συμπτωμάτων και το στάδιο επώασης της νόσου κυμαίνεται από 1-3 μέρες. 

Κλασικά η γρίπη εισβάλλει απότομα με:

•υψηλό πυρετό

•έντονη κακουχία

•πόνο στο φάρυγγα

•ρινική συμφόρηση

•ξηρό βήχα

•μυαλγίες και αρθραλγίες 

Ο πυρετός μπόρει να είναι διφασικός. 

Γενικά, η βαρύτητά της εξαρτάται από το στέλεχος του ιού, την ηλικία και το γενικότερο βιολογικό υπόστρωμα του παιδιού. Τα βρέφη και τα μικρά νήπια είναι πιο ευαίσθητα σε επιπλοκές από τη νόσο (βρογχιολίτιδα, πνευμονία, εγκεφαλίτιδα, μηνιγγίτιδα, μυοσίτιδα κ.α.). 

Η πρόγνωση όμως είναι γενικά καλή. Σπάνια απαιτείται εισαγωγή του παιδιού στο νοσοκομείο εκτός αν υπάρχει παθολογικό υπόστρωμα. 

Στην Ελλάδα εποχικές εξάρσεις γρίπης εμφανίζονται  κατά τους χειμερινούς μήνες (από τον Οκτώβριο έως τον Απρίλιο), κατά κανόνα μετά το Δεκέμβριο και διαρκούν 4-8 εβδομάδες. 

Η διαχρονική παρακολούθηση του νοσήματος έχει δείξει ότι η δραστηριότητα της γρίπης στην Ελλάδα συνήθως αρχίζει να αυξάνει κατά τον μήνα Ιανουάριο, και κορυφώνεται κατά τους μήνες Φεβρουάριο – Μάρτιο.

Ο εμβολιασμός κατά της εποχικής γρίπης είναι το καλύτερο και ασφαλέστερο διαθέσιμο μέσο πρόληψης για τη νόσο. 

Επειδή ο ιός της γρίπης μπορεί να υποστεί μεταλλάξεις, ο εμβολιασμός είναι αναγκαίο να επαναλαμβάνεται κάθε χρόνο με έμφαση σε συγκεκριμένες ομάδες αυξημένου κινδύνου για εμβολιασμό, σύμφωνα με την εγκύκλιο του Υπουργείου Υγείας.

Σημαντικά μέτρα περιορισμού της εξάπλωσης της γρίπης είναι η συστηματική εφαρμογή μέτρων ατομικής υγιεινής (π.χ. συχνό πλύσιμο χεριών), η απομόνωση των πασχόντων και η αποφυγή συγχρωτισμού σε κλειστούς χώρους. Ωστόσο, τα μέτρα αυτά έχουν μερική απόδοση και –παρότι σημαντικά– δεν επαρκούν.

image2.jpegΟ αποτελεσματικότερος τρόπος πρόληψης τονίζεται ότι είναι ο εμβολιασμός με το αντιγριπικό εμβόλιο, το οποίο, όταν χορηγηθεί σωστά και έγκαιρα, προφυλάσσει από τη μετάδοση του ιού της γρίπης, συμβάλλει στην προστασία από τις σοβαρές επιπλοκές της γρίπης καθώς και κατά επέκταση στη μείωση απουσιών από την εργασία, το σχολείο και κάθε άλλη κοινωνική εκδήλωση.

Όπως κάθε χρόνο και επειδή ο ιός της γρίπης μεταλλάσσεται σε διαφορετικούς υπο- ορότυπους, έτσι και για την περίοδο 2019-2020 η σύνθεση του αντιγριπικού εμβολίου περιέχει τα εγκεκριμένα στελέχη του ιού, σύμφωνα με τις συστάσεις του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ).

Επισημαίνεται ότι, μέσω των συστημάτων φαρμακοεπαγρύπνισης που λειτουργούν διεθνώς δεν έχουν καταγραφεί σοβαρές συστηματικές παρενέργειες του αντιγριπικού εμβολίου.

Ποιοι πρέπει να εμβολιαστούν;

Σύμφωνα με το Εθνικό Πρόγραμμα Εμβολιασμών της χώρας μας, ο αντιγριπικός εμβολιασμός πρέπει να εφαρμόζεται συστηματικά σε άτομα (ενήλικες και παιδιά) που ανήκουν στις παρακάτω ομάδες αυξημένου κινδύνου:

  • Εργαζόμενοι σε χώρους παροχής υπηρεσιών υγείας (ιατρονοσηλευτικό προσωπικό και λοιποί εργαζόμενοι).
  • Άτομα ηλικίας 60 ετών και άνω.
  • Όλα τα παιδιά ηλικίας 6 μηνών έως 5 ετών.
  • Παιδιά (6 μηνών και άνω) και ενήλικες με έναν ή περισσότερους από τους παρακάτω επιβαρυντικούς παράγοντες ή χρόνια νοσήματα:
  1. Άσθμα ή άλλες χρόνιες πνευμονοπάθειες
  2. Καρδιακή νόσο με σοβαρή αιμοδυναμική διαταραχή
  3. Ανοσοκαταστολή (κληρονομική ή επίκτητη)
  4. Μεταμόσχευση οργάνων
  5. Δρεπανοκυτταρική αναιμία (και άλλες αιμοσφαιρινοπάθειες)
  6. Σακχαρώδη διαβήτη ή άλλο χρόνιο μεταβολικό νόσημα
  7. Χρόνια νεφροπάθεια
  8. Νευρολογικά -νευρομυϊκά νοσήματα
  • Έγκυες γυναίκες ανεξαρτήτως ηλικίας κύησης, λεχωίδες και θηλάζουσες
  • Άτομα με νοσογόνο παχυσαρκία (Δείκτη Μάζας Σώματος >40Kg/m2) και παιδιά με ΔΜΣ >95ηΕΘ
  • Παιδιά που παίρνουν ασπιρίνη μακροχρόνια (π.χ. για νόσο Kawasaki, ρευματοειδή αρθρίτιδα και άλλα).
  • Άτομα που βρίσκονται σε στενή επαφή με παιδιά μικρότερα των 6 μηνών ή φροντίζουν άτομα με υποκείμενο νόσημα που αυξάνει τον κίνδυνο επιπλοκών της γρίπης.
  • Όλο το προσωπικό των νηπιαγωγείων, παιδικών σταθμών, γηροκομείων, ιδρυμάτων χρονίως πασχόντων
  • Τρόφιμοι ιδρυμάτων
  • Κτηνίατροι, πτηνοτρόφοι, χοιροτρόφοι, εκτροφείς και γενικά άτομα που έρχονται σε συστηματική επαφή με πτηνά ή χοίρους.

*Το αντιγριπικό εμβόλιο πρέπει να χορηγείται έγκαιρα και πριν την έναρξη της συνήθους περιόδου εμφάνισης της έξαρσης των κρουσμάτων γρίπης, δεδομένου ότι απαιτούνται περίπου 2 εβδομάδες για την επίτευξη ανοσολογικής απάντησης. 

*Σε παιδιά που εμβολιάζονται για πρώτη φορά απαιντούνται δύο δόσεις εμβολίου. 

Η γνώση & η έγκαιρη δράση προλαμβάνει πάντα και αποτελεί δύναμη έναντι οποιουδήποτε επικείμενου κινδύνου, όπως και της γρίπης.